Op 17 augustus 1945 riepen Soekarno en Hatta de Indonesische onafhankelijkheid uit. Wat in Indonesië de Revolusi is, wordt in Nederland herinnerd als de Bersiap. Is deze gedeelde geschiedenis samen te smeden tot een gezamenlijk verhaal? Met o.a. Bonnie Triyana en Bo Tarenskeen.
Na de capitulatie van Japan in 1945, riepen Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid uit. Waarop Nederland reageerde met eufemistisch betitelde ‘politionele acties’, een bloedige oorlog om het vooroorlogse koloniale rijk terug te veroveren. De chaotische naoorlogse jaren kregen in Nederland de naam Bersiap (naar de gebruikte strijdkreet, ‘Wees paraat!’), een periode van grootschalig geweld richting bevolkingsgroepen die aan het Nederlandse koloniale systeem gelieerd waren. Indonesië herinnert zich na eeuwen van onderdrukking en kolonisatie de Revolusi en de geboorte van een verenigd Indonesië.
Tachtig jaar later lopen de herinneringen nog steeds uiteen en zijn omgeven door gevoeligheden. Nederland kijkt terug; Indonesië kijkt liever vooruit. Slachtoffer- en daderschap grijpen ongemakkelijk op elkaar in en maken eenduidig herdenken problematisch. Is het mogelijk (en wenselijk) die uiteenlopende herinneringen bij elkaar te brengen en tot één gedeeld verhaal te smeden? Tachtig jaar na de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië houden we onze verschillen in herinneren tegen het licht: wat herdenken we, en waarom?
Bo Tarenskeen speelt tijdens het programma een fragment uit zijn nieuwste voorstelling SOEKARNO.
Programmamakers: Anne Grietje Franssen en Dewi van Leeuwen Sastromedjo
Moderator: Lennart Booij
In samenwerking met: VFonds
Over de sprekers:
Bonnie Triyana is op 27 juni 1979 geboren in Rangkasbitung, Lebak – de plek waar Eduard Douwes Dekker ooit als assistent-resident werkzaam was en geïnspireerd werd om Max Havelaar te schrijven onder zijn welbekende pseudoniem, Multatuli. Bonnie is historicus, publiek intellectueel en oprichter van Historia.ID, het eerste populaire geschiedenismagazine van Indonesië. In 2018 nam hij het initiatief voor de oprichting van het Multatuli Museum, dat de nadruk legt op antikoloniale verhalen in Rangkasbitung, Lebak. Zijn betrokkenheid bij de Revolusi! Tentoonstelling in het Rijksmuseum leidde tot controverse toen hij een artikel schreef over de term ‘bersiap’ in het NRC. Van 2021 tot 2024 speelde hij een actieve rol als secretaris van het Repatriëringsteam voor Indonesische artefacten in diverse musea in Nederland. Sinds 1 oktober 2024 is hij lid van de Tweede Kamer van de Republiek Indonesië, met een focus op onderwijs en cultuur.
Anne-Lot Hoek is historica, auteur en onafhankelijk onderzoeker. Ze onderzoekt en schrijft over (post)koloniale geschiedenis en dekolonisatie, en publiceerde uitvoerig over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) voor o.a. NRC en De Groene Amsterdammer. In 2021 verscheen het veelgeprezen De strijd om Bali. Imperialisme, verzet en onafhankelijkheid 1846-1950 (Bezige Bij), waarop ze ook promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Momenteel werkt ze aan een project over Zuid-Afrika en Namibië als research fellow aan het IISG.
Bo Tarenskeen is toneelschrijver, regisseur, acteur en mede-oprichter van Theater Na de Dam. Zijn voorstelling Het Indisch interieur (2022) was in Nederland het eerste intergenerationele toneelstuk over ons koloniale verleden, en won het Theater Talent Stipendium van het Cultuurfonds. Momenteel werkt hij aan een productie over Soekarno, die in september in première gaat.
Feba Sukmana is journalist, schrijver en moderator. Ze is geboren en opgegroeid in Jakarta, Indonesië. Ze heeft haar masteropleiding Dutch Studies aan de Universiteit Leiden afgerond, met een specialisatie in Indische letteren en postkoloniale literatuur. Feba’s werk bevindt zich op het snijvlak van taal, journalistiek, gender en literatuur. Onlangs heeft ze samen met Lara Nuberg De mooiste brieven van Kartini gepubliceerd.
Benjamin Caton is de initiatiefnemer en coordinator van de jaarlijkse Dekoloniale Indonesië Nederland herdenking in Amsterdam op 16 augustus. Een brede herdenking, waar leren, verbinden en helen centraal staan, en verschillende groepen niet tegenover elkaar maar naast elkaar komen te staan. Daarnaast is hij coördinator Rechtvaardigheid, Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid bij Greenpeace. Verbinden, strijden tegen onrecht en de wereld sociaal verduurzamen; dat staat in Benjamins werk centraal.
","thumbnail_url":"https://vod.salto.nl/img/2026/05/08/69fd9fc4d14067001312705d_poster_1.png","thumbnail_width":1280,"thumbnail_height":720,"width":1280,"height":720,"html":"","provider_name":"Salto Player","provider_url":"https://vod.salto.nl"}